8. Маневр жасау

8.1. Жүргi­зушi ма­невр­дi орын­да­уды бас­та­мас бұрын жа­рық көрсет­кiште­рiмен, егер олар жоқ бол­са не­месе ақауы бол­са - қол­мен, ти­iс­тi мақсат­та, сиг­нал бе­руге мiн­деттi. Мұндай­да ма­невр қауiп­сiз және қозғалысқа басқа қаты­сушы­ларға ке­дер­гi туғыз­ба­уы ти­iс.

ҚР Үкi­метi­нiң 2005.12.10. № 1021 қаулы­сымен 8.2.-тар­мақ өзгертілді (бұр.ред.қара)

8.2. Сол жаққа ма­невр жа­сау сиг­на­лы - сол жақ бұры­лыс­тың жа­рық көрсет­кi­шi не сол жаққа сол қол­ды со­зу, не жа­нына со­зылған тiк бұрыш жа­сап шын­тақтан жоғары бүгiл­ген оң қол бо­лып та­была­ды. Оң жаққа ма­невр жа­сау сиг­на­лы - оң жақ бұры­лыс­тың жа­рық көрсет­кi­шi, не жа­нына со­зылған оң қол не­месе жа­нына со­зылған және шын­тақтан тiк бұрыш жа­сап жоғары бүгiл­ген сол қол бо­лып та­была­ды. Те­жеу сиг­на­лы тоқтау-сиг­на­лымен не қол­ды жоғары көте­ру арқылы бе­рiле­дi. Артқы жүрiс­пен қозғалыс сиг­на­лы артқы жүрiс ша­мын жағумен және ава­ри­ялық сиг­на­лиза­ци­яны қосу­мен бе­рiле­дi.

Бұры­лыс көрсет­кiште­рiмен не­месе қол­мен сиг­нал бе­ру ма­невр­дi орын­да­уды бас­тауға дейiн ке­шiк­тiрмей бе­рiлуi және оны аяқтаған­нан кейiн сол бой­да тоқта­тылуы ке­рек (сиг­налды қол­мен бе­ру ма­невр­дi тi­келей орын­дау ал­дында аяқта­луы мүмкiн). Мұндай­да сиг­нал, қозғалысқа басқа қаты­сушы­лар­ды ша­тыс­тырма­уы ти­iс.

Сиг­нал бе­ру жүргi­зушi­ге ар­тықшы­лық әпер­мей­дi және оны сақтық ша­рала­рын қол­да­нудан бо­сат­пай­ды.

8.3. Iр­ге­лес аумақтан жолға шығу ке­зiн­де жүргi­зушi жол­да қозғалып ке­ле жатқан көлiк құрал­да­ры мен жа­яу жүргiн­шi­лер­ге, ал жол­дан кiр­ген кез­де - жа­яу жүргiн­шi­лер мен ве­лоси­пед­шi­лер­ге, ол ке­сiп өте­тiн қозғалысқа жол бе­руi ти­iс.

8.4. Аял­да­ма не­месе тұрақ ор­ны­на ке­лу ке­рек болған­да, жүргi­зушi жүрiс бөлi­гiнiң ше­тiмен не­месе жағала­уымен ке­ле жатқан жа­яу жүргiн­шi­лер­ге, ве­лоси­пед, мо­пед, көлiк-ар­ба жүргізу­шiле­рiне, мi­нiс көлi­гi үстiн­де және жүк ар­тып ке­ле жатқан­дарға жол бе­руi ти­iс.

8.5. Қатар ауыс­ты­ру ке­зiн­де жүргi­зушi қозғалыс бағытын өзгерт­пей қатар­лас ке­ле жатқан көлiк құрал­да­рына жол бе­руi ти­iс. Бiр­ге ке­ле жатқан көлiк құрал­да­ры бiр мез­гiлде қатар ауыс­тырған кез­де, жүргi­зушi оң жақта ке­ле жатқан көлiк құра­лына жол бе­руi ти­iс.

Қозғалып ке­ле жатқан көлiк құрал­да­ры ара­сын­да қауiп­тi ара қашықтық болған жағдай­да, қатар ауыс­ты­руға тыйым са­лына­ды.

8.6. Ай­на­лыс­ты қозғалыс ұйым­дасты­рылған жол қиылы­сына шыққан кез­де­гi бұры­лыс жа­сау жағдай­ла­рын қос­паған­да, оңға, солға не­месе ке­рi бұры­лу ал­дында жүргi­зушi осы бағытқа қозғалуға ар­налған жүрiс бөлi­гiн­де және жо­лақта ти­iс­тi шет­кi орынға уақты­лы ыңғай­ла­нуы ти­iс.

Егер жол­да 5.8.1. не­месе 5.8.2. бел­гi­лерi қойылған бол­са, он­да аталған ма­невр­лер­дi ти­iс­тi қозғалыс жол жо­лағы бойын­ша жа­сауға рұқсат етi­ледi; мұндай­да шет­кi жол жо­лағы бос болған кез­де ор­та­дағы жол жо­лағымен жүру­ге тыйым са­лына­ды.

Сол жатқан жүрiс бөлi­гiмен бiр деңгей­де ор­на­ласқан бiр бағыт­тағы трам­вай жол­да­ры болған кез­де сол жаққа және ке­рi бұры­лыс, егер 5.8.1. не­месе 5.8.2. бел­гi­лерi­мен жүрiс бөлi­гiнiң жол жо­лағымен қозғалыс бағыты көрсе­тiл­ме­се, со­лар­дан бас­тап орын­да­луы ти­iс. Мұндай­да жүргi­зушi трам­вайға жол бе­руi ти­iс.

8.7. Ай­на­лу жүрiс бөлi­гiн ке­сiп өту­мен шыққан кез­де көлiк құра­лы қар­сы қозғалыс жағына шықпай­тын­дай бо­лып жүзе­ге асы­рылуы ке­рек.

8.8. Егер көлiк құра­лы қиылыс­та не­месе одан тыс бұры­лыс жа­са­уды не­месе қиылыс­та ке­рi бұры­луды Ере­женiң 8.6-тар­мағын сақтай оты­рып өзi­нiң көле­мiнен не­месе басқа се­беп­тер бойын­ша орын­дай ал­ма­са, қозғалыс қауiп­сiздi­гiн қам­та­масыз ете оты­рып және бұл басқа көлiк құрал­да­рына ке­дер­гi туғыз­бай­тын бол­са, көршi жол жо­лағына жар­ты­лай, ал қажет болған­да то­лықтай шығуына рұқсат етi­ледi.

8.9. Рель­ссiз көлiк құра­лының жүргi­зушi­сi қиылыс­тан тыс жер­де солға не­месе ке­рi бұрылған кез­де қар­сы ке­ле жатқан көлiк құра­лына жол бе­руi ти­iс.

Егер қиылыс­тан тыс жер­де ке­рi бұрылған кез­де сол жақ шет­тен ма­невр­дi орын­дау үшiн жүрiс бөлi­гiнiң енi жет­кi­лiк­сiз бо­са, он­да жүрiс бөлi­гiнiң тек қана оң жақ ше­тiнен (оң жақ жағала­удан) бұры­луға жол бе­рiле­дi. Мұндай­да жүргi­зушi бағыт­тас не­месе қар­сы ке­ле жатқан көлiк құра­лына жол бе­руге мiн­деттi.

8.10. Ере­жеде көлiк құрал­да­ры қозғалы­сының тра­ек­то­ри­ясы қиылы­сатын, ал өту ке­зек­тi­лiгi көрсе­тiл­ме­ген бол­са, жүргi­зушi оң жақтан жақын­дап қалған көлiк құра­лына жол бе­руге мiн­деттi.

8.11. Те­жеу жол жоғары болған жағдай­да, бұры­луды көзде­ген жүргi­зушi осы жо­лаққа уақты­лы ауысуға және сон­да ғана жыл­дамдықты азай­туға мiн­деттi.

Жолға кi­ретiн жер­де жүру сы­зығы болған кез­де жүргi­зушi со­ның бойымен қозғалуы және осы жол­мен қозғалып ке­ле жатқан көлiк құрал­да­рына жол бе­ре оты­рып, көршi жо­лаққа ауысуға мiн­деттi.

8.12. Жа­яу жүргiн­шi­лер өтпе­сi мен көше қиылыс­та­рын­да тро­ту­ар­мен не­месе жол жағала­уы жи­егi­мен;

тон­нель­дер­де;

көпiр үстiн­де, жол құбыр­ла­рын­да, эс­та­када­лар­да және со­лар­дың ас­ты­мен;

те­мiр­жол өтпе­лерiн­де;

ең бол­маған­да бiр бағыт­та ке­мiн­де жол көрi­нуi 100 метр жер­лерде;

аял­да­ма пунк­тте­рi ор­на­ласқан жер­лерде бұры­луға тыйым са­лына­ды.

8.13. Көлiк құрал­да­рына, егер бұл ма­невр қауiп­сiз және қозғалысқа басқа қаты­сушы­ларға ке­дер­гi ту­дыр­май­тын бол­са, артқы жүрiс­ке рұқсат етi­ледi.

Артқы жүрiс­пен қозғалуға көше қиылыс­та­рын­да және Ере­женiң 8.12-тар­мағына сәй­кес ке­рi бұры­луға тыйым са­лынған жер­лерде тыйым са­лына­ды.

Өзекті сұхбат

Қайрат ТЫНЫБЕКОВ, ІІМ Жол полициясы комитетінің төрағасы, полиция полковнигі: азір халықтың жол полициясына деген сенімі арта түстірын басшыларына үндеу.
- Қайрат Сағатханұлы, соңғы жылдары қара жолдың бойында қаза табатындар санының күрт арту мәселесі, тіпті Елбасы қатысуымен өткен Қауіпсіздік кеңесінде қаралғанын білеміз. Ақыр соңында былтырғы жылы жол қозғалысы ережелерін бұзғандарға жауапкершілікті күшейту туралы заң қолданысқа енгізілді. Содан бері жыл өтті, жол қауіпсіздігіне қатысты нақты қандай нәтижелерді айта аласыз?
толығырақ »

Дауыс беру